خانه | لوازم صوتی تصویری | نحوه ساخت باکس دستی ساب ووفر

نحوه ساخت باکس دستی ساب ووفر
آنچه در فهرست محتوا خواهیم خواند:
Toggle- ساخت باکس ساب ووفر دستساز؛ آموزش کامل طراحی، محاسبه و ساخت
- پاسخ کوتاه: برای ساخت باکس ساب ووفر از کجا شروع کنیم؟
- باکس ساب ووفر چیست؟
- انواع باکس ساب ووفر
- مزایا
- معایب
- کدام باکس برای ساخت دستساز بهتر است؟
- قبل از ساخت باکس چه اطلاعاتی لازم داریم؟
- آیا میتوان برای هر ساب یک باکس با حجم ثابت ساخت؟
- محاسبه حجم داخلی باکس ساب ووفر
- حجم خالص باکس چیست؟
- Gross Volume
- Net Volume
- فرمول ساده محاسبه حجم باکس
- مثال
- MDF مناسب برای ساخت باکس ساب ووفر
- چرا MDF مناسب است؟
- آیا MDF نازک مناسب است؟
- ابزار مورد نیاز برای ساخت باکس
- نکته مهم
- چرا آببندی مهم است؟
- باکس ساب ووفر چند لیتری بسازیم؟
- آیا حجم بزرگتر باکس همیشه بیس بیشتری میدهد؟
- آیا میتوان داخل باکس پشم یا عایق قرار داد؟
- ترمینال باکس را کجا نصب کنیم؟
- اشتباهات رایج در ساخت باکس ساب ووفر
- آیا ساخت باکس دستساز بهتر از باکس آماده است؟
- مزیت باکس دستساز
- مزیت باکس آماده
- یک مثال ساده برای طراحی باکس Sealed
- چطور باکس را داخل صندوق خودرو قرار دهیم؟
- آیا جهت قرارگیری ساب مهم است؟
- بعد از ساخت باکس چه چیزهایی را تست کنیم؟
- رابطه باکس با آمپلی فایر
- چکلیست ساخت باکس ساب ووفر
- جمعبندی
- سوالات متداول
- برای ساب 12 اینچ چند لیتر باکس بسازیم؟
- بهترین MDF برای ساخت باکس ساب چیست؟
- باکس سیلد بهتر است یا پورتد؟
- آیا میتوان باکس ساب را بدون محاسبه ساخت؟
- آیا باکس بزرگتر بیس بیشتری دارد؟
- آیا MDF دو لایه بهتر است؟
- آیا باید داخل باکس عایق صوتی قرار دهیم؟
- آیا باکس ساب باید کاملاً آببندی شود؟
- آیا میتوان برای دو ساب یک باکس ساخت؟
- چگونه حجم Net باکس را محاسبه کنیم؟
ساخت باکس ساب ووفر دستساز؛ آموزش کامل طراحی، محاسبه و ساخت
اگر میخواهید برای سیستم صوتی خودرو یک باکس ساب ووفر دستساز بسازید، صرفاً بریدن چند قطعه MDF و پیچ کردن آنها به یکدیگر کافی نیست.حجم داخلی باکس، نوع باکس، ضخامت MDF، ابعاد پورت، آببندی، استحکام بدنه و هماهنگی با مشخصات ساب ووفر، همگی روی عملکرد نهایی تأثیر دارند. همیشه فکر کردی ساخت باکس ساب ووفر کار سختیه و باید حتماً بدی به نصاب؟ خب، خبر خوب اینه که میشه خودت هم با کمترین ابزار یه باکس حرفهای بسازی و از بیس قوی و تمیز تو ماشینت لذت ببری. امروز من کنارت هستم تا با هم مرحلهبهمرحله باکس ساب ووفر بسازیم. هم سرگرم میشی، هم صدای خفنتر میگیری. پس آماده باش، ابزار بردار و بزن بریم! 🔥🔨🔊
در این آموزش مرحلهبهمرحله توضیح میدهیم:
- چگونه نوع باکس را انتخاب کنیم؟
- حجم مناسب باکس را چگونه پیدا کنیم؟
- MDF با چه ضخامتی استفاده کنیم؟
- ابعاد باکس را چگونه محاسبه کنیم؟
- باکس سیلد را چگونه بسازیم؟
- باکس پورتد را چگونه طراحی کنیم؟
- پورت را چگونه محاسبه کنیم؟
- چگونه باکس را آببندی و تقویت کنیم؟
- چه اشتباهاتی باعث افت کیفیت بیس میشوند؟
پاسخ کوتاه: برای ساخت باکس ساب ووفر از کجا شروع کنیم؟
ترتیب صحیح طراحی باکس این است:
ساب ووفر → مشخصات فنی → نوع باکس → حجم داخلی → ابعاد → پورت در صورت نیاز → ضخامت MDF → برش → مونتاژ → آببندی → نصب ساب
مهمترین نکته این است که ابتدا ساب ووفر را انتخاب کنید و بعد باکس را طراحی کنید؛ نه اینکه یک باکس با ابعاد دلخواه بسازید و بعد هر سابی را داخل آن قرار دهید.سازندگان ساب ووفر معمولاً حجم پیشنهادی محفظه را بر اساس مشخصات همان درایور اعلام میکنند. برای مثال، Kicker برای مدلهای مختلف خود حجمهای متفاوتی برای باکس Sealed و Vented ارائه میکند.
باکس ساب ووفر چیست؟
باکس یا Enclosure محفظهای است که ساب ووفر داخل آن نصب میشود.وظیفه باکس فقط نگه داشتن ساب نیست؛ بلکه شرایط کاری پشت و جلوی مخروط ساب را کنترل میکند و روی رفتار فرکانسی، بیس، حجم صدا و کنترل حرکت مخروط تأثیر دارد.
به همین دلیل ممکن است:
یک ساب ووفر یکسان با دو باکس متفاوت، صدای کاملاً متفاوتی ایجاد کند.
انواع باکس ساب ووفر
برای ساخت باکس دستساز، معمولاً با دو گزینه اصلی مواجه هستیم:
۱. باکس سیلد (Sealed)
در باکس سیلد، محفظه کاملاً بسته است و پورت ندارد.
مزایا
- طراحی سادهتر
- ساخت آسانتر
- حجم نسبتاً کم
- کنترل مناسب حرکت مخروط
- پاسخ بیس معمولاً کنترلشدهتر
- احتمال خطای طراحی کمتر نسبت به باکس پورتد
معایب
- برای رسیدن به خروجی مشابه بعضی باکسهای پورتد ممکن است به توان بیشتری نیاز داشته باشد.
- انتخاب حجم داخلی همچنان اهمیت زیادی دارد.
اگر اولین بار است که میخواهید باکس بسازید، باکس سیلد معمولاً گزینه سادهتری برای شروع است؛ البته به شرط اینکه حجم آن با مشخصات ساب سازگار باشد.
۲. باکس پورتد (Ported / Vented)
در باکس پورتد، یک یا چند مجرای هوا یا Port وجود دارد.پورت باعث میشود عملکرد باکس در محدوده خاصی از فرکانس تقویت شود.
اما طراحی آن نسبت به باکس سیلد حساستر است؛ چون علاوه بر حجم محفظه باید:
- حجم داخلی
- فرکانس تیونینگ
- سطح مقطع پورت
- طول پورت
- شکل پورت
را نیز در نظر بگیرید.
Kicker نیز در طراحی باکسهای Vented، حجم محفظه و مشخصات پورت را بهعنوان پارامترهای اصلی طراحی در نظر میگیرد.
کدام باکس برای ساخت دستساز بهتر است؟
پاسخ به هدف شما و مشخصات ساب بستگی دارد.
| ویژگی | Sealed | Ported |
|---|---|---|
| ساخت | سادهتر | پیچیدهتر |
| نیاز به پورت | ندارد | دارد |
| حساسیت به طراحی | کمتر | بیشتر |
| حجم باکس | معمولاً کمتر | معمولاً بیشتر |
| امکان تیونینگ | محدودتر | بیشتر |
| مناسب برای DIY | بسیار مناسب | مناسب، با طراحی دقیق |
هیچکدام ذاتاً بهترین نیستند.
باکس مناسب باید بر اساس ساب ووفر و هدف سیستم انتخاب شود.
قبل از ساخت باکس چه اطلاعاتی لازم داریم؟
قبل از اینکه حتی یک قطعه MDF ببرید، مشخصات ساب ووفر را پیدا کنید.
حداقل این موارد را بررسی کنید:
- اندازه ساب
- امپدانس
- توان RMS
- Fs
- Vas
- Qts
- Xmax
- حجم پیشنهادی Sealed
- حجم پیشنهادی Vented
- فرکانس تیونینگ پیشنهادی
این مشخصات معمولاً در دیتاشیت یا دفترچه ساب قرار دارند.این مجموعه پارامترها را Thiele/Small Parameters یا T/S Parameters مینامند.Kicker نیز توضیح میدهد که پارامترهای T/S برای طراحی محفظههای Sealed، Vented و انواع دیگر استفاده میشوند.
آیا میتوان برای هر ساب یک باکس با حجم ثابت ساخت؟
خیر.
این یکی از اشتباهات رایج در ساخت باکس است.
مثلاً نمیتوان گفت:
«برای هر ساب ۱۲ اینچ یک باکس ۵۰ لیتری بساز.»
چون دو ساب ۱۲ اینچ میتوانند مشخصات کاملاً متفاوتی داشته باشند.
برای نمونه، Kicker برای CompR 12 اینچی حجم Sealed حدود 28.3 تا 56.6 لیتر و حجم Vented حدود 49.6 تا 63.7 لیتر اعلام کرده است؛ در حالی که مدلهای دیگر همین برند محدودههای متفاوتی دارند.
پس:
اندازه ساب بهتنهایی حجم باکس را تعیین نمیکند.
محاسبه حجم داخلی باکس ساب ووفر
فرض کنیم ابعاد داخلی باکس به این شکل باشد:
- طول: 50 سانتیمتر
- عرض: 35 سانتیمتر
- ارتفاع: 35 سانتیمتر
حجم داخلی خام برابر است با:
50 × 35 × 35 = 61,250 سانتیمتر مکعب
هر 1000 سانتیمتر مکعب برابر با یک لیتر است.
بنابراین:
61.25 لیتر
حجم داخلی خام باکس خواهد بود.
اما این هنوز حجم نهایی قابل استفاده نیست.
حجم خالص باکس چیست؟
هنگام طراحی باکس باید بین:
Gross Volume
و
Net Volume
تفاوت قائل شوید.
Gross Volume
حجم هندسی فضای داخلی قبل از کسر کردن اجزای داخل باکس.
Net Volume
حجمی که واقعاً برای عملکرد آکوستیکی ساب باقی میماند.
از حجم خام باید مواردی مانند:
- حجم خود ساب
- حجم پورت
- حجم Brace یا تقویتکنندهها
- بعضی قطعات داخلی
کسر شوند.
به همین دلیل اگر سازنده مثلاً حجم مشخصی را برای باکس اعلام کرده است، باید مشخص کنید آن عدد Net یا Gross است.
فرمول ساده محاسبه حجم باکس
برای یک باکس مستطیلی:
حجم = طول × عرض × ارتفاع
اگر ابعاد داخلی بر حسب سانتیمتر باشند:
حجم بر حسب لیتر = طول × عرض × ارتفاع ÷ 1000
مثال
50 × 35 × 35 ÷ 1000
=
61.25 لیتر
اما این عدد هنوز قبل از کسر جابهجایی ساب، پورت و Brace است.
MDF مناسب برای ساخت باکس ساب ووفر
یکی از انتخابهای رایج برای ساخت باکس ساب ووفر، MDF با ضخامت حدود 18 تا 19 میلیمتر (3/4 اینچ) است.Crutchfield نیز در راهنمای ساخت باکس خود استفاده از MDF با ضخامت 3/4 اینچ را توصیه کرده و برای استحکام بیشتر استفاده از Double Baffle و Bracing را توضیح میدهد.
چرا MDF مناسب است؟
- چگالی مناسب
- سطح صاف
- قابلیت برش مناسب
- قیمت قابل قبول
- ساخت ساده
- استحکام مناسب برای بسیاری از پروژههای خودرو
برای باکسهای بسیار پرقدرت یا بزرگ، ممکن است طراحی بدنه به تقویت بیشتری نیاز داشته باشد.
آیا MDF نازک مناسب است؟
برای یک باکس ساب ووفر قدرتمند، استفاده از MDF بسیار نازک میتواند باعث:
- لرزش پنلها
- Resonance
- کاهش استحکام
- ایجاد صدای ناخواسته
شود.
اگر محدودیت فضا یا وزن دارید، ضخامت و ساختار باکس باید با توجه به توان و ابعاد پروژه طراحی شود.
ابزار مورد نیاز برای ساخت باکس
برای یک پروژه معمولی میتوانید به ابزارهای زیر نیاز داشته باشید:
- MDF
- اره گردبر یا اره میزی
- اره عمودبر (Jigsaw)
- دریل
- مته
- پیچ
- چسب چوب
- گیره
- متر
- گونیا
- مداد
- سنباده
- چسب یا درزگیر مناسب برای آببندی
- ترمینال باکس
- ابزار برش دایرهای یا شابلون برای محل نصب ساب
Crutchfield نیز برای ساخت باکس از MDF، اره، دریل، پیچ، چسب چوب، درزگیر و Speaker Terminal Cup استفاده میکند.
مرحله اول: طراحی باکس روی کاغذ
قبل از برش MDF، ابتدا طراحی را روی کاغذ انجام دهید.
مشخص کنید:
- طول
- عرض
- ارتفاع
- ضخامت MDF
- محل ساب
- محل ترمینال
- در صورت پورتد بودن، محل پورت
- Bracing
اگر باکس قرار است داخل صندوق خودرو قرار بگیرد، فضای واقعی صندوق را نیز اندازهگیری کنید.یک باکس عالی که داخل خودرو جا نمیشود، عملاً کاربردی ندارد.
مرحله دوم: تعیین حجم موردنیاز
بعد از انتخاب ساب، حجم پیشنهادی سازنده را پیدا کنید.مثلاً اگر سازنده برای یک ساب حجم Sealed مشخصی اعلام کرده است، طراحی باکس را حول همان حجم انجام دهید.در صورت نبود اطلاعات سازنده، استفاده از T/S Parameters و نرمافزارهای طراحی Enclosure روش دقیقتری است.از حدس زدن حجم باکس خودداری کنید.
مرحله سوم: محاسبه ابعاد داخلی
فرض کنیم حجم هدف شما:
40 لیتر
است.
میتوانید ابعاد داخلی مختلفی انتخاب کنید که حاصل ضرب آنها برابر با 40,000 سانتیمتر مکعب باشد.
مثلاً:
40 × 40 × 25 = 40,000
یعنی:
40 لیتر
اما باید مواردی مثل فضای ساب، ضخامت پنلها و شرایط نصب را نیز در طراحی نهایی لحاظ کنید.
مرحله چهارم: تبدیل ابعاد داخلی به ابعاد خارجی
اگر MDF شما 18 میلیمتر ضخامت داشته باشد، ابعاد خارجی باید ضخامت پنلها را نیز در نظر بگیرد.
برای مثال، اگر یک بعد داخلی 40 سانتیمتر باشد و دو پنل 18 میلیمتری در دو طرف آن قرار بگیرند:
40 + 1.8 + 1.8 = 43.6 سانتیمتر
این تبدیل باید برای تمام ابعاد باکس انجام شود.
مرحله پنجم: برش MDF
حالا قطعات باکس را برش دهید.
برای یک باکس مستطیلی ساده معمولاً به پنلهای:
- بالا
- پایین
- جلو
- پشت
- چپ
- راست
نیاز دارید.
قبل از برش، تمام اندازهها را دوباره بررسی کنید.
اندازهگیری دوباره بسیار ارزانتر از خرید یک ورق MDF جدید است!
مرحله ششم: برش محل نصب ساب
محل نصب ساب را دقیقاً بر اساس Mounting Cutout Diameter همان مدل مشخص کنید.
به قطر ظاهری خود ساب اکتفا نکنید.
برای مثال، یک ساب 12 اینچی الزاماً به این معنی نیست که قطر برش دقیقاً 12 اینچ باشد.
سازنده معمولاً مقدار Cutout را در دیتاشیت محصول مشخص میکند. برای نمونه Kicker برای مدلهای مختلف قطر برش و عمق نصب مشخصی ارائه میکند.
مرحله هفتم: Double Baffle
اگر ساب قدرت بالایی دارد، میتوانید قسمت جلویی باکس را تقویت کنید.Double Baffle یعنی استفاده از دو لایه MDF در صفحهای که ساب روی آن نصب میشود.
مزیت آن:
- افزایش استحکام
- کاهش لرزش پنل
- ایجاد سطح نصب محکمتر
- کاهش Resonance
است.
Crutchfield نیز Double Front Panel را برای ایجاد سطح نصب قویتر پیشنهاد میکند.
مرحله هشتم: مونتاژ باکس
ابتدا روی لبه پنلها چسب چوب بزنید.سپس قطعات را با گیره در جای خود نگه دارید و با پیچ ثابت کنید.
نکته مهم
پیچ بهتنهایی وظیفه آببندی باکس را بر عهده ندارد.چسب و آببندی صحیح نقش بسیار مهمی دارند.Crutchfield نیز در ساخت نمونه خود تأکید میکند که چسب نقش اصلی را در ایجاد Seal مناسب بین پنلها دارد و برای MDF پیشدریل کردن محل پیچها را توصیه میکند.
مرحله نهم: آببندی کامل باکس
این مرحله مخصوصاً برای باکس Sealed اهمیت زیادی دارد.تمام درزهای داخلی را بررسی کنید.هیچ شکافی نباید باقی بماند.میتوانید از درزگیر مناسب برای آببندی اتصالات داخلی استفاده کنید.
چرا آببندی مهم است؟
اگر هوای داخل باکس از درزها خارج شود، رفتار آکوستیکی باکس تغییر میکند.در باکس Sealed، این موضوع میتواند عملکرد مورد انتظار را به شکل محسوسی تغییر دهد.
مرحله دهم: اضافه کردن Bracing
Bracing یعنی استفاده از قطعات تقویتی داخل باکس برای جلوگیری از لرزش پنلهای بزرگ.
این کار مخصوصاً برای:
- باکسهای بزرگ
- سابهای قدرتمند
- پنلهای بزرگ
اهمیت بیشتری دارد.
Crutchfield نیز برای افزایش استحکام باکس و کاهش Resonance استفاده از Bracing را پیشنهاد میکند.البته باید حجم اشغالشده توسط Brace را در محاسبه حجم Net لحاظ کنید.
ساخت باکس پورتد؛ پورت را چگونه طراحی کنیم؟
در باکس پورتد، یکی از مهمترین قسمتها Port است.
سه پارامتر مهم عبارتاند از:
- سطح مقطع پورت
- طول پورت
- فرکانس Tuning
اگر پورت خیلی کوچک باشد، احتمال ایجاد Port Noise / Chuffing بیشتر میشود.اگر طول یا ابعاد پورت اشتباه باشد، فرکانس تیونینگ با مقدار موردنظر تفاوت خواهد داشت.
بنابراین برای باکس پورتد بهتر است از:
- مشخصات رسمی سازنده
- نرمافزار طراحی باکس
- یا محاسبات دقیق Enclosure
استفاده کنید.
نحوه ساخت باکس دستی ساب ووفر
آیا میتوان پورت را بهصورت دلخواه ساخت؟
خیر.
مثلاً نمیتوان صرفاً یک سوراخ روی باکس ایجاد کرد و انتظار داشت باکس پورتد استاندارد داشته باشید.پورت بخشی از طراحی آکوستیکی باکس است.طول و سطح مقطع آن روی فرکانس تیونینگ اثر میگذارد.بنابراین اگر مشخصات دقیق ندارید، ساخت Sealed Box معمولاً کمریسکتر از طراحی Ported حدسی است.
باکس ساب ووفر چند لیتری بسازیم؟
این سؤال یکی از پرتکرارترین سؤالات است، اما پاسخ آن به مدل ساب بستگی دارد.برای مثال، Kicker برای یک CompC 8 اینچی SVC، محدوده Sealed حدود 14.2 تا 34 لیتر و Vented حدود 18.7 تا 34 لیتر اعلام کرده است. برای CompR 12 اینچی DVC، محدودههای کاملاً متفاوتی ارائه شده است.
بنابراین:
«باکس ۳۰ لیتری برای ساب ۱۲ اینچ» یک توصیه عمومی و قابل اعتماد نیست.
مدل دقیق ساب را مشخص کنید و سپس حجم مناسب را انتخاب کنید.
آیا حجم بزرگتر باکس همیشه بیس بیشتری میدهد؟
خیر.
افزایش حجم باکس لزوماً به معنی بیس بیشتر یا بهتر نیست.
تغییر حجم میتواند:
- پاسخ فرکانسی
- کنترل مخروط
- نقطه افت فرکانسی
- حساسیت
- رفتار ساب
را تغییر دهد.
به همین دلیل سازنده برای هر مدل محدوده یا حجم پیشنهادی مشخصی ارائه میکند.
آیا میتوان داخل باکس پشم یا عایق قرار داد؟
در باکسهای Sealed، استفاده از مواد جاذب داخلی میتواند روی رفتار آکوستیکی محفظه اثر بگذارد.اما نوع و مقدار آن باید متناسب با طراحی باکس باشد.در باکسهای Ported نیز نباید مواد داخل محفظه یا اطراف مسیر پورت به شکلی قرار بگیرند که مسیر جریان هوا را مسدود کنند.
بنابراین:
هرچه ماده جاذب بیشتری داخل باکس بریزیم، الزاماً صدای بهتری نخواهیم داشت.
ترمینال باکس را کجا نصب کنیم؟
برای اتصال سیم آمپلیفایر به ساب میتوانید از:
Speaker Terminal
استفاده کنید.
محل نصب ترمینال باید:
- محکم باشد.
- آببندی شود.
- به سیمکشی داخلی مناسب متصل شود.
- با دیواره یا اجزای داخلی تماس ناخواسته نداشته باشد.
در باکس Sealed، اطراف ترمینال باید کاملاً آببندی شود.
اشتباهات رایج در ساخت باکس ساب ووفر
۱. ساخت باکس فقط بر اساس اندازه ساب
مثلاً:
«ساب 12 اینچ است، پس باکس 50 لیتری میسازم.»
این روش صحیح نیست.
۲. توجه به Peak Power به جای RMS
توان RMS و مشخصات واقعی سیستم اهمیت بیشتری از عدد تبلیغاتی Peak دارند.
۳. بیتوجهی به حجم Net
حجم ساب، پورت و Bracing باید در محاسبات لحاظ شوند.
۴. استفاده از MDF بسیار نازک
پنلهای ضعیف میتوانند لرزش و Resonance ایجاد کنند.
۵. آببندی ضعیف
خصوصاً در باکس Sealed.
۶. پورت با ابعاد حدسی
پورت باید براساس طراحی آکوستیکی محاسبه شود.
۷. نصب ساب بدون توجه به عمق
ممکن است ساب از نظر قطر جا شود اما آهنربای آن با دیواره پشت برخورد کند.برای هر ساب باید Mounting Depth بررسی شود.
۸. حذف Bracing در باکسهای بزرگ
پنلهای بزرگ بدون تقویت میتوانند بیشتر دچار لرزش شوند.
آیا ساخت باکس دستساز بهتر از باکس آماده است؟
نه همیشه.
مزیت باکس دستساز
میتوانید:
- حجم دقیق انتخاب کنید.
- ابعاد را با صندوق خودرو هماهنگ کنید.
- نوع باکس را انتخاب کنید.
- پورت را مطابق طراحی بسازید.
- ساختار را تقویت کنید.
مزیت باکس آماده
- سریعتر است.
- دردسر طراحی ندارد.
- بعضی مدلها توسط سازنده یا طراح تخصصی ساخته شدهاند.
- احتمال خطای محاسباتی کمتر است؛ اگر مشخصات آن با ساب شما سازگار باشد.
پس باکس دستساز الزاماً بهتر نیست؛ باکس درستطراحیشده بهتر است.
یک مثال ساده برای طراحی باکس Sealed
فرض کنیم سازنده برای ساب موردنظر شما حجم Net برابر:
40 لیتر
را پیشنهاد کرده است.
میخواهیم یک باکس مستطیلی بسازیم.
ابعاد داخلی فرضی:
40 × 40 × 25 سانتیمتر
حجم:
40 × 40 × 25 = 40,000 cm³
یعنی:
40 لیتر
اما این هنوز قبل از در نظر گرفتن Displacement ساب و اجزای داخلی است.پس برای رسیدن به 40 لیتر Net، حجم Gross باید کمی بیشتر از 40 لیتر طراحی شود.مقدار دقیق این افزایش به حجم جابهجایی ساب و اجزای داخل باکس بستگی دارد.
چطور باکس را داخل صندوق خودرو قرار دهیم؟
قبل از ساخت نهایی، این موارد را اندازهگیری کنید:
- عرض فضای صندوق
- ارتفاع
- عمق
- دهانه ورود صندوق
- محل لولاها
- فضای لازم برای کابلها
- جهت قرارگیری ساب
- فضای لازم برای باز و بسته شدن صندوق
گاهی یک باکس از نظر حجم کاملاً مناسب است اما از دهانه صندوق وارد نمیشود!
بنابراین بهتر است قبل از برش MDF، ابعاد نهایی را روی مقوا یا کارتن پیاده کنید و داخل خودرو تست کنید.
آیا جهت قرارگیری ساب مهم است؟
بله، میتواند روی نتیجه شنیداری و نحوه انتشار انرژی صوتی در فضای خودرو اثر بگذارد.
در خودروهای مختلف، ممکن است قرارگیری ساب:
- رو به صندوق
- رو به صندلی
- رو به بالا
- یا در جهت دیگری
نتایج متفاوتی ایجاد کند.
بنابراین اگر فضای خودرو اجازه میدهد، میتوان جهتهای مختلف را آزمایش کرد.
بعد از ساخت باکس چه چیزهایی را تست کنیم؟
قبل از نصب نهایی:
۱. آببندی
درزهای باکس را بررسی کنید.
۲. استحکام
پنلها نباید لرزش غیرعادی داشته باشند.
۳. محل نصب ساب
ساب نباید با دیواره یا پشت باکس برخورد کند.
۴. ترمینال
اتصال محکم و بدون نشتی هوا باشد.
۵. پورت
اگر باکس Ported است، مسیر پورت باز و بدون مانع باشد.
۶. سیمکشی
قطب مثبت و منفی را درست وصل کنید.
۷. تنظیم آمپلیفایر
Gain، LPF و در صورت وجود Subsonic باید متناسب با سیستم تنظیم شوند.
رابطه باکس با آمپلی فایر
حتی اگر بهترین باکس را بسازید، آمپلیفایر نامناسب میتواند نتیجه سیستم را خراب کند.توان آمپلیفایر باید با توان RMS ساب و امپدانس آن هماهنگ باشد.
همچنین تنظیم Gain اهمیت زیادی دارد.
اگر سیستم شما بعد از ساخت باکس:
- بیس ضعیف دارد
- بیس بیش از حد کشدار است
- صدا Distorted است
- آمپلیفایر داغ میشود
- یا وارد Protect میشود
فقط باکس را مقصر ندانید.
آمپلیفایر، سیمکشی، امپدانس و تنظیمات نیز باید بررسی شوند.
چکلیست ساخت باکس ساب ووفر
قبل از شروع کار:
☐ مدل دقیق ساب مشخص شده است.
☐ دیتاشیت ساب را بررسی کردهاید.
☐ حجم پیشنهادی سازنده مشخص شده است.
☐ نوع باکس مشخص شده است.
☐ حجم Net محاسبه شده است.
☐ Displacement ساب در نظر گرفته شده است.
☐ حجم پورت در صورت Ported بودن محاسبه شده است.
☐ ضخامت MDF مشخص شده است.
☐ محل نصب ساب مشخص شده است.
☐ عمق نصب بررسی شده است.
☐ فضای صندوق خودرو اندازهگیری شده است.
☐ محل ترمینال مشخص شده است.
☐ Bracing در صورت نیاز طراحی شده است.
☐ آببندی درزها در نظر گرفته شده است.
☐ ابعاد قطعات قبل از برش دوباره بررسی شدهاند.
جمعبندی
ساخت باکس ساب ووفر دستساز میتواند راه خوبی برای ساخت یک سیستم صوتی متناسب با فضای خودرو و نیاز شما باشد؛ اما موفقیت پروژه بیشتر از اینکه به نجاری وابسته باشد، به طراحی صحیح آکوستیکی بستگی دارد.
مهمترین اصل این است:
ابتدا ساب ووفر، سپس باکس.
حجم باکس را بر اساس مدل دقیق ساب و مشخصات سازنده انتخاب کنید، نه صرفاً اندازه 8، 10، 12 یا 15 اینچی آن.
برای ساخت نیز:
MDF مناسب + برش دقیق + چسبکاری + آببندی + استحکام کافی + حجم صحیح + پورت صحیح
را رعایت کنید.
اگر طراحی باکس پورتد برایتان پیچیده است، یک باکس Sealed با حجم دقیق توصیهشده توسط سازنده معمولاً نقطه شروع سادهتر و کمریسکتری است.در نهایت، بهترین نتیجه زمانی حاصل میشود که ساب، باکس، آمپلیفایر و تنظیمات سیستم بهصورت یک مجموعه هماهنگ انتخاب و تنظیم شوند.
سوالات متداول
برای ساب 12 اینچ چند لیتر باکس بسازیم؟
عدد ثابتی وجود ندارد. حجم مناسب به مدل دقیق ساب و مشخصات T/S یا حجم پیشنهادی سازنده بستگی دارد.
بهترین MDF برای ساخت باکس ساب چیست؟
MDF با ضخامت حدود 18 تا 19 میلیمتر (3/4 اینچ) برای بسیاری از باکسهای خودرو گزینه رایجی است. برای باکسهای بزرگ یا پرقدرت ممکن است به تقویت بیشتری نیاز باشد.
باکس سیلد بهتر است یا پورتد؟
هیچکدام همیشه بهتر نیستند. Sealed سادهتر و کمریسکتر است؛ Ported میتواند خروجی بیشتری در محدوده تیونینگ ایجاد کند اما طراحی آن حساستر است.
آیا میتوان باکس ساب را بدون محاسبه ساخت؟
ممکن است ساخته شود، اما احتمال عملکرد نامناسب بالا میرود. برای نتیجه قابل پیشبینی باید حجم و در صورت نیاز پورت محاسبه شوند.
آیا باکس بزرگتر بیس بیشتری دارد؟
خیر. حجم بیش از حد میتواند رفتار ساب را از طراحی موردنظر سازنده دور کند و لزوماً باعث بیس بهتر نمیشود.
آیا MDF دو لایه بهتر است؟
برای Baffle جلویی، Double MDF میتواند استحکام سطح نصب را افزایش دهد و لرزش را کاهش دهد؛ مخصوصاً در پروژههای قدرتمند.
آیا باید داخل باکس عایق صوتی قرار دهیم؟
بسته به نوع و طراحی باکس. استفاده از مواد داخلی باید هدفمند باشد و نباید مسیر پورت را مسدود کند.
آیا باکس ساب باید کاملاً آببندی شود؟
باکس Sealed باید آببندی مناسبی داشته باشد. در باکس Ported نیز محفظه باید بهدرستی ساخته و آببندی شود و هوا عمدتاً از مسیر طراحیشده یعنی Port عبور کند.
آیا میتوان برای دو ساب یک باکس ساخت؟
بله، اما حجم محفظه و طراحی داخلی باید برای تعداد سابها و مدل دقیق آنها محاسبه شود. نمیتوان حجم یک ساب را صرفاً دو برابر کرد و بدون بررسی سایر پارامترها باکس ساخت.
چگونه حجم Net باکس را محاسبه کنیم؟
ابتدا حجم داخلی خام را محاسبه کنید و سپس حجم اشغالشده توسط ساب، پورت و Bracing را از آن کم کنید. عدد باقیمانده حجم Net است.

خبرنامه ماریا مارکت را از دست ندهید!
هر هفته یک محتوای اختصاصی همراه با جدیدترین مقالات، اخبار و نکات آموزشی سیستم صوتی را برای شما میفرستیم.
